Dự án Luật Chứng khoán sửa đổi: Bước ngoặt mới cho sự phát triển của thị trường chứng khoán Việt Nam

Dự án Luật Chứng khoán (sửa đổi) được xây dựng nhằm hoàn thiện thể chế, ổn định môi trường pháp lý bảo đảm cho sự phát triển ổn định, bền vững, an toàn của thị trường chứng khoán. Qua các vòng xin ý kiến, Dự thảo Luật hiện đã được hoàn thiện, dự kiến được Chính phủ trình Quốc hội cho ý kiến vào kỳ họp tháng 5/2019 và xem xét thông qua vào tháng 10/2019. Với nhiều nội dung mới đã được bổ sung, sửa đổi mang tính đột phá, Luật Chứng khoán sửa đổi được kỳ vọng khi được ban hành sẽ tạo ra bước ngoặt mới cho sự phát triển của thị trường chứng khoán Việt Nam trong tương lai.

>>>Xem thêm THÀNH LẬP CÔNG TY TẠI ĐÀ NẴNGChiến tranh thương mại phủ bóng, chứng khoán Mỹ không tăng nổi<<< 

Ngày 24/5/2019, Uỷ ban Chứng khoán Nhà nước tổ chức họp báo chuyên đề về Dự án Luật Chứng khoán sửa đổi

Nâng mức vốn điều lệ tối thiểu: Phù hợp thông lệ quốc tế và thực tiễn Việt Nam

Với mục tiêu nâng cao chất lượng hàng hoá trên thị trường chứng khoán, đảm bảo quy mô, tính đại chúng của công ty, tính khả thi trong thực hiện, không gây xáo trộn thị trường, Dự thảo Luật Chứng khoán sửa đổi điều kiện về cơ cấu cổ đông (có tối thiểu 10% số cổ phiếu có quyền biểu quyết do ít nhất 100 nhà đầu tư không phải là cổ đông lớn nắm giữ) cho phù hợp với thực tiễn và thông lệ quốc tế. 
Mặt khác, Dự thảo cũng nâng vốn điều lệ đã góp tối thiểu từ 30 tỷ đồng trở lên. Việc nâng mức vốn điều lệ tối thiểu của công ty đại chúng như tại Dự thảo Luật không gây tác động đối với hoạt động của công ty đại chúng cũng như quyền, lợi ích hợp pháp của cổ đông trong công ty và hoạt động giao dịch trên thị trường chứng khoán.

Đối với chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng, Dự thảo sửa đổi, nâng điều kiện về vốn điều lệ đã góp từ 10 tỷ đồng lên 30 tỷ đồng. Thông tin về cơ sở đề xuất mức nâng điều kiện về vốn điều lệ trên, bà Vũ Thị Chân Phương, Phó Chủ tịch Uỷ ban Chứng khoán Nhà nước cho biết, Luật Chứng khoán đã ban hành từ năm 2006 (có hiệu lực từ 1/1/2007), đến nay đã 12 năm, quy mô của các công ty cổ phần tăng lên rất nhiều. Thậm chí, nhiều chuyên gia quốc tế đề nghị mức này là 50 tỷ đồng để tương đồng với một số nước ASEAN. Tuy nhiên, qua thống kê tại hai Sở Giao dịch, số doanh nghiệp có mức vốn từ 30 tỷ đồng trở lên chiếm đa số (hơn 80%). Mặt khác, hiện nay, các công ty đại chúng gắn với điều kiện niêm yết mà điều kiện niêm yết tối thiểu tại sàn giao dịch hiện nay là 30 tỷ đồng. Do đó, Uỷ ban Chứng khoán đề xuất mức 30 tỷ đồng tại Dự thảo Luật.

Tạo điều kiện cho doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo

Cũng theo bà Vũ Thị Chân Phương, theo thông lệ quốc tế, việc huy động vốn của các doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo không thực hiện qua thị trường chứng khoán vì có độ rủi ro rất cao. Thông thường họ huy động trên nguồn vốn tự có, từ các quỹ đầu tư mạo hiểm hoặc từ các “shark”… Khi doanh nghiệp đủ mạnh mới có niêm yết và huy động vốn ra công chúng. Tuy nhiên, để phản ánh xu thế mới hiện nay đồng thời tạo điều kiện cho các doanh nghiệp trong đó có doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo tiếp cận vốn, Uỷ ban Chứng khoán Nhà nước đề xuất quy định điều mang tính nguyên tắc trong dự thảo luật để tạo cơ sở pháp lý, giao Chính phủ có hướng dẫn cụ thể sau này. “Có thể sau này là thành lập đề án, sau đó có Nghị định để hướng dẫn phát hành cho các doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo hoặc có thể có bảng giao dịch riêng cho những loại hình giao dịch này” – bà Phương gợi ý.

Giám sát theo 3 cấp

Trước đây, Luật hiện hành quy định giám sát thị trường theo 2 cấp: Sở giao dịch Chứng khoán - Ủy ban Chứng khoán. Tức là, tại Sở Giao dịch Chứng khoán, qua hệ thống giao dịch trực tuyến, nếu Sở phát hiện giao dịch bất thường, biến động về giá, khối lượng, sẽ phân tích, báo cáo Uỷ ban Chứng khoán Nhà nước. Từ đó, Uỷ ban Chứng khoán sẽ thực hiện các bước xử lý tiếp theo như thanh tra, kiểm tra, thu thập hồ sơ, dữ liệu, xử lý tiếp theo quy định.

Tuy nhiên, hiện tại, Dự án Luật Chứng khoán sửa đổi quy định giám sát ở 3 cấp: Công ty chứng khoán – Sở Giao dịch Chứng khoán – Uỷ ban Chứng khoán. Theo đó, trong quá trình cung cấp dịch vụ tại công ty chứng khoán,nếu phát hiện dấu hiệu bất thường, công ty chứng khoán phải có trách nhiệm báo cáo Sở Giao dịch Chứng khoán. Đây là thông lệ mà các nước trong khu vực ASEAN cũng như các nước phát triển như liên minh Châu Âu đều áp dụng. Trung tâm lưu ký chứng khoán mặc dù không phải là đơn vị trực tiếp giám sát các giao dịch nhưng là đơn vị cung cấp các dữ liệu phục vụ phân tích.

Dự thảo cũng quy định bổ sung quyền cho Ủy ban Chứng khoán Nhà nước như: yêu cầu cơ quan, tổ chức, cá nhân cung cấp thông tin, tài liệu, dữ liệu hoặc yêu cầu tổ chức, cá nhân giải trình, đến làm việc liên quan đến nội dung thanh tra, kiểm tra; yêu cầu tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng tại Việt Nam cung cấp thông tin liên quan đến giao dịch trên tài khoản của khách hàng đối với các trường hợp có dấu hiệu thực hiện hành vi bị cấm trong hoạt động chứng khoán và thị trường chứng khoán; yêu cầu doanh nghiệp viễn thông cung cấp tên, địa chỉ, số máy gọi, số máy được gọi, thời gian gọi để xác minh, xử lý các hành vi bị cấm để tạo điều kiện cho Uỷ ban Chứng khoán trong việc thanh tra, kiểm tra, xử lý vi phạm trong lĩnh vực chứng khoán.

Góp phần thu hút vốn đầu tư nước ngoài

Một trong những kì vọng lớn của Luật Chứng khoán sửa đổi đó là việc thu hút vốn đầu tư nước ngoài. Đại diện Uỷ ban Chứng khoán Nhà nước cho hay, đây là câu chuyện của cả nền kinh tế. Thời gian qua, Đảng, Nhà nước, Chính phủ, các Bộ, ngành đều nỗ lực trong việc thu hút vốn đầu tư nước ngoài. Hằng năm, Bộ Tài chính cũng đã tổ chức các cuộc xúc tiến đầu tư nước ngoài và cũng đã đạt nhiều kết quả tốt. Hiện dòng vốn đầu tư nước ngoài, đặc biệt là các nhà đầu tư Hàn Quốc, Nhật Bản, Mỹ đang rất quan tâm đến thị trường Việt Nam.

“Tại Dự thảo Luật này, tất cả các điều khoản đều thể hiện quan điểm thu hút nhà đầu tư nước ngoài như quy định rõ ràng; sản phẩm mới; câu chuyện nâng chất lượng hàng hoá; tạo sự thông thoáng trong việc mở tài khoản, mã số giao dịch; công bố thông tin bằng tiếng Việt và Tiếng Anh,…”- bà Phương chia sẻ.

Nhằm triển khai việc mở cửa thị trường cho nhà đầu tư nước ngoài được thực hiện từng bước theo lộ trình, bảo đảm dư địa cho các Bộ, ngành trong đàm phán, ký kết và các thoả ước quốc tế, Dự thảo Luật quy định nguyên tắc nhà đầu tư nước ngoài, tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài khi tham gia đầu tư, hoạt động trên thị trường chứng khoán Việt Nam tuân thủ quy định về tỷ lệ sở hữu nước ngoài, điều kiện, trình tự, thủ tục đầu tư theo quy định của pháp luật về chứng khoán và giao Chính phủ hướng dẫn cụ thể về quy định này thay vì quy định chi tiết tại Dự thảo Luật tỷ lệ sở hữu của nhà đầu tư nước ngoài như nội dung chính sách đề nghị xây dựng Luật…